در پی تحوّلات حاصل از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بسیاری از آرشیوهای دولتی که تا پیش از این واقعه دور از دسترس قرار داشتند، بر پژوهشگران و اهل تاریخ باز شدند.

نویسندۀ این کتاب سالیانی است دربارۀ متفکران عرب می خواند و می اندیشد و می نویسد. مجموعه مقالات پیش رو بخشی از تأملات مکتوب او است که در آنها می کوشد چشم اندازی به جهان فکری و اندیشگی جهان عرب بگشاید و فارغ از حب وبغض های جاری و قومی، دردهای مشترک را بازگوید و راه حل های پیشنهادی را تحلیل کند.

سرگذشت او در این دورۀ پر فرازونشیب که با ورودش به خدمت نیروی ژاندارم در سال های بعد از انقلاب مشروطیت آغاز می شود، بخش اوّل این کتاب را تشکیل می دهد و ماجرای تصرف تبریز به دست او و ژاندارم های هوادارش، و از آن مهمتر چگونگی واکنش نیروهای سیاسی شهر در برابر این حرکت، بخش دوم آن را.