گزیده غزلیات صائب تبریزی

ملک الشعرا مولانا میرزا محمدعلی صائب تبریزی رحمه الله علیه (زادهٔ ۱۰۰۰ هجری قمری در اصفهان یا بنا به روایتی دیگر در تبریز) از شاعران پرآوازهٔ عهد صفویه بود که به واسطهٔ نوآوری ها و مضمون پردازی های بدیع در سبک رایج آن دوره (سبک هندی) به وی لقب شاهِ سبک هندی داده اند. در حقیقت او در این طرز سخن وری به قدری به نوآوری پرداخت که پر بیهوده نیست اگر بگوییم خو د، صاحب سبک است؛ به عبارتی می توان به طرز صائب و پیروان بعد ایشان گفت «سبک هندی صائب».
در جوانی به مانند بسیاری از شاعران و مترسلان آن دوره به هندوستان سفر کرد و بعد از گذشت هفت سال به ایران بازگشت و در دربار شاه عباس دوم صفوی به مقام ملک الشعرایی رسید. صائب تبریزی همانند بسیاری از دیگر شاعران سبک هندی کثیرالشعر بود. شمار ابیات وی را از صدهزار تا سیصدهزار بیت ذکر کرده اند حتی بنا بر قولی تا هزارهزار یعنی یک میلیون بیت، لیکن رقم صد هزار بیت را به تحقیق می توان پذیرفت. شهرت سخن سرایی وی در قالب غزل است. او در سایر قالب های شعری چندان پرکار نبوده چرا که به جز چند قصیده با مضامین آیینی و مدح، مثنوی ناقص قندهارنامه، چند قطعهٔ مادهٔ تاریخ و یک ترجیع بند [که] در سندیت انتسابش به صائب، شبهه فراوان است، تمامی آثار ایشان در قالب غزل است. همچنین وی هفده غزل به زبان ترکی آذربایجانی دارد.
صائب تبریزی شاعری هنرمند بود، در استخدام تعابیر و مضامین تبحر فراوانی داشت، نرمیِ طبع و نازکیِ خیال وی زبان زد اهل هنر و ادب است و برخی از تک بیت هایش بی شک از یگانه ابیات بی بدیل و از شاهکار های هنری ادبیات فارسی به شمار می روند.
وفات او را به سال های ۱۰۸۶، ۱۰۸۷ و ۱۰۸۸ هجری قمری ذکر کرده اند لیکن قول ۱۰۸۷ موثق تر است. آرامگاه این شاعر پرآوازه و رنگین خیال در اصفهان و در محلهٔ عباس آباد قرار دارد؛ محلی که در دوران حیات ایشان به تکیهٔ میرزا صائب مشهور بوده است.
منبع: وب سایت گنجور