کتاب روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه قاجار (جلد پنجم)، یادداشت های روزانۀ ناصرالدین شاه از شوّال 1288 تا ذیحجۀ 1290 است که شامل شرح مسائل روزانه و جاریمملکتی، گزارشی از سفر ییلاقی سه ماهۀ شاه به کنارۀ دریای مازندران، شرح شش ماه اقامت او در طهران و آماده سازی مقدمات سفر سال بعد به اروپا، حرکت کاروان شاهیبه سمت انزلی و در نهایت شرح وقایع سفر…

روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه از ربیع الاول ۱۲۸۳ تا جمادی الاول ۱۲۸۴ قمری به انضمام سفرنامه اول خراسان برای نخستین بار در کتاب حاضر انتشار یافته است. بخش نخست و آغاز این کتاب به شرح و بیان برخی امور مملکتی و مسائل روزمره و گردش های چند روزه در اطراف تهران اختصاص دارد.

جان کامپتون پاین افسری بریتانیایی بود که تصمیم گرفت پس از اتمام دوره ی مأموریتش در هند و پیش از بازگشت به وطن به آرزوی دیرینه ای جامعه ی عمل بپوشاند گشتن سرتاسر ایران، از جنوب تا شمال. کسانی که به ایران سفر می کردند غالباً به یک یا دو شهر از کشور سر می زدند و در همان جا تحقیقاتشان را انجام می دادند.