اصلاحات ارضی و تغییرات اجتماعی در ایران (پالتویی)

اصلاحات ارضی دهۀ 1340 از مهم ترین و مناقشه برانگیزترین نقاط عطف تاریخ معاصر ایران است؛ اتفاقی که نه فقط مالکیت زمین، بلکه ساختار قدرت، روابط اجتماعی روستا و پیوند دولت با جامعه را دگرگون کرد. این اصلاحات، که در چارچوب «انقلاب سفید» اجرایی شد، به فروپاشی نظم دیرپای ارباب رعیتی انجامید، اما هم زمان دربارۀ عدالت اجتماعی، توسعه، و نقش دولت مدرن در ایران پرسش های تازه ای شکل داد.
این کتاب با اتکا به داده های آماری گسترده، اسناد رسمی و تحقیقات میدانی نشان می دهد اصلاحات ارضی صرفاً برنامه ای برای بازتوزیع زمین نبوده و در تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران تعیین کننده به شمار می رود. نجم آبادی به دقت شرح می دهد که پایان نظام ارباب رعیتی و آغاز به کار نهادهایی مانند تعاونی های روستایی و بانک های کشاورزی چگونه شیوه های جدیدی از روابط اجتماعی و اقتصادی را در روستاها شکل داد و هم زمان مسیری تازه برای توسعۀ سرمایه داری و صنعتی شدن کشور ایجاد کرد. پروژۀ اصلاحات ارضی نه تنها در اجرا با محدودیت ها و تناقض های جدی اجرایی داشت، بلکه پیامدهای دیگری نیز به همراه آورد. درحالی که دولت آن را گامی به سوی تحققِ عدالت اجتماعی می نامید، سیاست های عملی اش بیشتر در خدمت کشاورزی سرمایه داری بزرگ مقیاس و توسعۀ صنایع شهری قرار گرفت. این مطالعۀ انتقادی، تصویری پیچیده و چندجانبه از اصلاحات ارضی به دست می دهد که برای فهم تاریخ معاصر ایران و انقلاب 1357 الهام بخش و ضروری است.
افسانه نجم آبادی تاریخ نگار و نظریه پرداز برجستۀ ایرانی آمریکایی و استاد مطالعات زنان، جنسیت و تاریخ ایران در دانشگاه هاروارد است. آثار او به ویژه در زمینۀ پیوند دادن تاریخ اجتماعی، جنسیت و مدرنیته ایرانی، جایگاهی مهم در مطالعات ایران معاصر دارند.
منبع: منبع: پشت کتاب