تاملات در باب ماکیاولی

ه گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، کتاب «تاملات در باب ماکیاولی» شرحی خلاف آمد بر دو کتاب «شهریار» و «گفتارها» است. دانشوران و محققان دانشگاهی حوزه تاریخ اندیشه سیاسی این شرح را مغایر با اصول و ضوابط دانشگاهی می دانند و نادیده می گیرند. آنها اصلا نمی کوشند این شرح را بفهمند و نقد کنند. آن ها درباره «تاملات در باب ماکیاولی» سکوت می کنند. شاید کوشش برای فهم این سکوت نخستین قدم برای فهم معنای مندج در شرح اشتراوس بر «شهریار» و «گفتارها» باشد.
اشتراوس در آغاز کتاب اذعان می کند که برای فهم ماکیاولی باید از منظری پیشامدرن به او پرداخت. ماکیاولیِ «غیرمنتظره و شگفت آور» فقط با رجعت به پیش ماکیاولی است که خود را آشکار خواهدساخت. بزرگی و عظمت ماکیاولی زمانی عیان خواهدشد که ما او را پیشِ روی خویش، نه پشتِ سر خویش، در نظر آوریم. اما ماکیاولیِ دانشوران و دانشگاهیان، ماکیاولیِ گذشته است؛ یک ماکیاولیِ «قدیمی و از آنِ ما شده»؛ «یک ماکیاولی خوب».
سکوت آکادمیسین ها در بابا شرح اشتراوس از این جا نشات می گیرد که او فاش ساخته است که «تحقیق ظاهرا عاری از تعصب و روشن بینانه آن ها درباره تفکر ماکیاولی بر قبول جزمیِ اصولِ او استوار است. آن ها خصیصۀ شرورانۀ تفکر او را نمی بینند، زیرا وارثان سنت ماکیاولی هستند؛ زیرا ماکیاولی آن ها را، یا آموزگاران فراموش شدۀ آموزگاران آن ها را ، فاسد کرده است.
رجعت به پشت سر ماکیاولی، با این هدف که او را پیش روی خود ببینیم، کماکان امکان پذیر است، و این را سکوت ذکر شده به بهترین وجه نشان می دهد. «دیدگاه های استادانه و ساخته و پرداخته شایع» در باب ماکیاولی، علی رغم این که او آموزگار شر بود سر باز می زنند، یا به تعبیری از منظر عقل سلیم، این را که «ماکیاولیستی» خوانده شوند برنمی تابند. از این رو آغاز کردن از دیدگاه «عوامانه» در باب ماکیاولی که او را آموزگار شر می داند بهتر از آغاز کردن از دیدگاه های استادانه دانشوران امروز است. اما آیا کافی است؟ اشتراوس صراحتا پاسخ می دهد که خیر. این تنها تعیین نقطه آغاز درست است. اما کار صعود از این نقطه به قلب آموزه ماکیاولی کوششی علی الاصول فلسفی است. «تاملات در باب ماکیاولی» تبلور چنین کوششی است.
شرح اشتراوس، با دقتی شگفت آور، آموزه ماکیاولی را، با بازسازی آن از خلال هزاران گزاره تودرتو در «شهریار» و «گفتارها» به خواننده عرضه می کند. به زعم اشتراوس آموزه ماکیاولی نه در ناسیونالیسم اوست، و نه در برداشت علمی اش از سیاست. آموزه اصلی او ایجاد دگرگونی بنیادینی در معنای «حقیقت» است. دگرگونی بنیادینی که ماکیاولی، بدون تغییر دادن اصطلاح، در معنای فضیلت virtu ایجاد کرد از آثار دگرگونی ای است که او، بدون تغییر دادن اصطلاح، در معنای حقیقت verita ایجاد کرد. آموزه اصلی ماکیاولی تعلیم حقیقتی است که از حقیقت وحی حقیقی تر است. حقیقتِ حقیقی همان «حقیقت موثر» verita effettuale است که موجب قدرتمند شدن انسان در این جهان می شود. حقیقتی که انسان ها را در این جهان تضعیف کند اصلا حقیقت نیست.
به گفته اشتراوس نویسنده این کتاب، این اثر نسخه مبسوط چهار درس گفتاری است که در ترم پاییز سال ۱۹۵۳ در دانشگاه شیکاگو، در سایه توجهات بنیادین چالز ر.والگرین ایراد کرد. فصل دوم کتاب پیش تر در «امریکن پولیتیکال ساینس» در مارس ۱۹۵۷ منتشر شده است.
منبع: ایرنا