کتاب روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه قاجار (جلد پنجم)، یادداشت های روزانۀ ناصرالدین شاه از شوّال 1288 تا ذیحجۀ 1290 است که شامل شرح مسائل روزانه و جاریمملکتی، گزارشی از سفر ییلاقی سه ماهۀ شاه به کنارۀ دریای مازندران، شرح شش ماه اقامت او در طهران و آماده سازی مقدمات سفر سال بعد به اروپا، حرکت کاروان شاهیبه سمت انزلی و در نهایت شرح وقایع سفر…

وی از دوران نوجوانی علاقه وافری به ثبت رخدادهای روزانه داشته است که همین امر موجب شده تا یکی از غنی ترین منابع جهت بررسی وقایع و حوادث آن عصر همین ثبت «وقایع یومیه ناصرالدین شاه» باشد.

کتاب روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه قاجار (جلد ششم) به گزارش وقایع پس از بازگشت شاه از سفر اول فرنگ اختصاص دارد. کتاب با شرحی مفصل از افتتاح تکیۀ دولتی و اجرای مراسم مذهبی آغاز شده و سپس گزارش شکار و گشت وگذار در اطراف و اکناف شهر طهران آمده است.

این کتاب حاصل بازخوانی و تصحیح یکی از چندین آلبوم موجود در مرکز اسناد تاریخی کاخ گلستان است که در آن ناصرالدین شاه به شرح خاطرات روزانه خود در دوره زمانی ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۰ قمری می پردازد.

جان کامپتون پاین افسری بریتانیایی بود که تصمیم گرفت پس از اتمام دوره ی مأموریتش در هند و پیش از بازگشت به وطن به آرزوی دیرینه ای جامعه ی عمل بپوشاند گشتن سرتاسر ایران، از جنوب تا شمال. کسانی که به ایران سفر می کردند غالباً به یک یا دو شهر از کشور سر می زدند و در همان جا تحقیقاتشان را انجام می دادند.