پان ترکیسم و ایران

کتاب حاضر، تاریخچه شکل گیری پان ترکیسم و تحرکات آن در ایران را با اتکا به آثار پایه گذاران این گرایش در کتاب ها و مطبوعات ترکیۀ عثمانی و قفقاز بررسی می کند. مؤلف در فصل اول کتاب خود به چگونگی شکل گیری «ناسیونالیسم ترک» و نشان دادن مانعی که این گرایش سیاسی از آغاز در وجود و آثار برجای مانده از هویت ایرانی در قفقاز و ترکیه بر سر راه خود می دید، می پردازد. وی واکنش های اولیه ایرانیان در برابر پان ترکیسم را در بخش دوم همین فصل بررسی می کند. در فصل دوم کتاب، تحرکات تازه پان ترکیسم در دهه 1300 خورشیدی، که به گونه ای بی پرده و صریح، ایران را هدف خود قرار داده بود و واکنش محافل دیپلماتیک و مطبوعاتی ایران به این تحرکات گزارش شده است. مؤلف در ادامه به بررسی جریان های پان ترکیست در قفقاز و به ویژه جمهوری آذربایجان (اران) که موجودیت آن حاصل تحرکات پان ترکیستی است، می پردازد. در فصل سوم کتاب، واکنش ایران در برابر حملات پان ترکیست ها و کوشش ایرانیان برای ریشه یابی علل شکل گیری این گرایش و اتخاذ تدابیر دفاعی مقتضی در برابر پان ترکیسم نمایانده می شود.