محمودخان احتشام السلطنه و بازخوانی کتابچه سیاقیه جمع و خرج دارالسعاده زنجان عهد ناصری 1311ه.ق

در عصر قاجار برای تأمین بودجه مملکتی که از طریق جمع آوری مالیات صورت می پذیرفت کتابچه نویسی بسیار پر بسامد بود و بدین منظور در دوره ناصری این نوع گزارشات و تلخیص نامه های دیوانی برای ثبت و ضبط و نقشه راه بودنِ جمع و خرج های ولایات و ممالک محروسه ایران به وفور دیده و سندنویسی می شده استکتابچه فعلی’ جمع و خرجِ دو ساله دارالسعاده زنجان است که ابواب جمعی میرزا محمودخان احتشام السلطنه به شمار می آید. این کتابچه همانند سندگونه هایِ هم ترازِ خویش سرشار از اطلاعاتِ تروتازه تاریخی و داده هایی است که تاریخ منطقه خمسه و زنجان را به طور مستند جزءشناسی می کند. علاوه بر شناخت واژه گانِ دیوانی و اقلیمی این رساله مالی’ سرشار از مفاهیم رجال شناسیِ دوران قاجار است و به خصوص که در خلال صفحات متعدد فهرست و سیاهه منظمی از شاهزادگان آن عصر و زمان ارائه می دهد. منبع: وب‌سایت نشر مهراندیش