سير تحول ادبيات ژورناليستي در زبان فارسي 2 (بخش نخست) / قلم هاي ژورناليستي عصر انقلاب مشروطه

در سال های پایانی قاجاریه، روزنامه نگاری و انتشار نشریه در چارچوب اندیشه های حزبی بخشی از کنش های سیاسی شمرده می شود. در همین روزگار است که روزنامه نگاری اندک ‎اندک تثبیت یافته، رنگی تازه می گیرد و متأثر از تحولات سیاسی اجتماعی همچون گذار از دوران پر تنش انقلاب، تنگ تر شدن فضای فعالیت های سیاسی، و باور به ضرورت اصلاحات فرهنگی بلندمدت به جای اقدامات سیاسی، زمینه رشد ژورنالیسم، در قالب ماهنامه های علمی و فرهنگی ادبی، فراهم می شود و برخی ژورنالیست ها به قلم زدن در این ماهنامه ها روی می آورند. درهمین فضاست که بانوان نواندیش نیز به میدان فعالیت های ژونالیستی گام می گذارند و به انتشار نشریات خاص زنان همت می گمارند و راه را برای فعالیت زنان در عرصۀ ژورنالیسم می گشایند.
این کتاب در چهار فصل تدوین شده است. در فصل نخست زمینه های ادبی و تاریخی در دوره قاجار مرور شده است و روزنامه ایران به عنوان دیرپاترین روزنامه دولتی ایران معرفی شده است. در فصل دوم، به روزنامه های حزبی اشاره شده و در ده مقاله، صاحب قلمانی مانند محمدامین رسول زاده، سید ضیاالدین طباطبایی، محمدتقی بهار، تقی رفعت، حسین کسمایی، متین السلطنه، محمد فرخی یزدی، حسین صبا، مؤیدالملک فکری ارشاد و مؤیدالممالک معرفی شده اند؛ در فصل سوم که به مجلّه نگاری اختصاص یافته، شامل پنج مقاله است: «روزنامه نگاری علمی: تربیت، تقی زاده، اعتصام الملک»، «مترجم روزنامه نگار: یوسف اعتصام الملک»، «سنت گرایان تجددخواه: بهار، رشید یاسمی»، «از ملی گرایی تا دفاع از استبداد منوّر: «تقی زاده، جمالزاده»، «کوشندگان مسلک تجدد: آزادیستان». در فصل چهارم، به روزنامه نگاری زنان و طلایه داران آن اشاره دارد و مقالات آن عبارت اند از: «نخستین زنِ روزنامه نگار: بانو دکتر کحّال»، «نخستین منادی نهضت زنان ایران: صدیقه دولت آبادی». بخش پایان سخن، نیز جمع ‎بندی ای از سرگذشت و ویژگی های قلمی این دوران از طرح «سیر تحوّل ادبیات ژورنالیستی در زبان فارسی» است.
نویسندگان مقالات این دفتر عبارت اند از: فرزام حقیقی، مهسا رون، عذرا شجاع کریمی، فرهاد طاهری، فاطمه فرهودی پور، جعفرشجاع کیهانی، آبتین گلکار، حسن میرعابدینی و یونس نوری.
منبع: خبرگزاری مهر