رابله و جهانش

فرانسوا رابله نقشی مهم در تاریخ ادبیات فرانسه و شکل گیری زبان ادبی نوین آن داشته و به اندازۀ شکسپیر و سروانتس سرنوشت ادبیات جهان را رقم زده است. با این حال، به عقیدۀ باختین، کمتر از همۀ نویسندگان بزرگ زمانه اش شناخته شده و قدرش بجا آورده شده است. باختین، برای جبران این کاستی، رابله را از چارچوب فرهنگ رسمی ــ جریان اصلی ادبیات والای فرانسه ــ بیرون می کشد و از نو پیوند آن را با تاریخ غنی و رنگارنگ فرهنگ عامیانه برقرار می کند. به باور او، نظام تصاویر ادبی رابله بر این پایه استوار است و افسون این تصاویر از این منبع می آید. فرهنگ عامیانه، در تمام مراحل رشد و گسترشش، در مقابل فرهنگ طبقات حاکم بوده، جهان خود را آفریده و زبان نیرومند خود را خلق کرده است. باختین در این پژوهش سترگ، که از حیث معلومات و منابع به دایرۃ المعارفی فرهنگی می ماند، نشان می دهد که چگونه رابله، با مهارتی مثال زدنی، زبان خاص و تودرتوی مردم کوچه و بازار را که محمل فرهنگ عامه در تمامی اعصار بوده است با فرمی جدید و زبانی والا می آمیزد تا جانی تازه به کالبد ادبیات دهد. او همچنین با زدودن کلیشه های مرسومِ مطالعات فرهنگ عامه، مسیری تازه برای مطالعۀ این جهان و فعال کردن قدرت زایندۀ آن، در همۀ قلمروهای فرهنگی دیگر، در برابر ما می گشاید.
منبع: منبع: پشت کتاب